กระบวนการเรียนรู้เกิดขึ้นได้อย่างไร
หลายคนคงเข้าใจผิดเกี่ยวกับการเรียนรู้คิดว่าพฤติกรรมที่เราทำอยู่ในชีวิตประจำวัน อาจเป็นหนึ่งในกระบวนการเรียนรู้ เช่น การกะพริบตา การกินอาหาร หรือการหัดเดิน ซึ่งในความเป็นจริงแล้วพฤติกรรมเหล่านั้นไม่ได้ถูกจัดเป็นการเรียนรู้แต่อย่างใด แต่ถูกเรียกว่าเป็นพฤติกรรมตามธรรมชาติ และเพื่อให้คุณเข้าใจมากยิ่งขึ้นเกี่ยวกับการเรียนรู้ เราจึงจะพาคุณไปทำความรู้จักกับกระบวนการการเรียนรู้ว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร และมีลำดับขั้นตอนเป็นแบบไหน
กระบวนการเรียนรู้เกิดขึ้นได้อย่างไร
เกิดขึ้นได้โดยอาศัยพื้นฐานสำคัญ 3 ขั้นตอน ดังต่อไปนี้
1. Experiences ประสบการณ์
ส่วนใหญ่สามารถเข้าใจและรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 ได้แก่ หู ตา จมูก ลิ้น และผิวหนัง ซึ่งมีระบบประสาทที่ช่วยในการรับรู้ประสบการณ์ต่าง ๆ เพื่อตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่เข้ามา นอกจากนั้น ประสบการณ์ที่แต่ละคนเจอนั้นแตกต่างกัน บางคนอาจเจอประสบการณ์ตรง บางคนอาจเจอประสบการณ์แบบรูปธรรม หรือบางคนอาจเจอประสบการณ์แบบนามธรรมก็ได้เช่นกัน
2. Understanding ความเข้าใจ
หลังจากที่เราได้รับประสบการณ์ซึ่งเป็นสิ่งที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้าแล้ว สิ่งที่จะเกิดขึ้นอันดับถัดไป คือ การตีความหมาย โดยเกิดขึ้นในสมองหรือจิตของบุคคล หรือที่เรียกว่าความเข้าใจ แต่อย่างไรก็ตามคนที่จะสามารถเข้าใจประสบการณ์ที่ประสบได้ จำเป็นต้องมีการจัดระเบียบวิเคราะห์และสังเคราะห์ประสบการณ์ต่าง ๆ จนสามารถค้นหาความหมายที่แท้จริงของประสบการณ์ดังกล่าวได้ด้วย
3. Thinking ความนึกคิด
เป็นกระบวนการที่จะเกิดขึ้นในสมอง โดยมีการจัดระเบียบประสบการณ์เดิมกับประสบการณ์ใหม่ที่ได้รับให้สามารถเชื่อมโยงเข้ากันได้ ซึ่งจะกลายเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างแท้จริง
จิตวิทยากับการเรียนรู้
นอกจากนั้น กระบวนการเรียนรู้ยังมีจิตวิทยาเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องอีกด้วย โดยมีความเกี่ยวข้องกัน ดังต่อไปนี้
- ส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจและการรับรู้อย่างถูกต้อง การใช้จิตวิทยาให้สอดคล้องกับสิ่งเร้าอย่างถูกต้อง จะส่งผลต่อการรับรู้และผู้เรียนเกิดความสนใจในเรื่องนั้น ๆ มากขึ้น
- การจดจำ การจดจำได้อย่างมีประสิทธิภาพต้องมีการจัดระเบียบข้อมูลที่ถูกบันทึกเข้าสู่ความทรงจำ โดยวิธีการฝึกฝนเน้นการทำซ้ำจนกว่าจะจำได้ และนำไปใช้ได้ในภายหลัง
- ความเข้าใจ ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรู้แจ้งและนำไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ที่เหมาะสมได้
- เกิดความกระตือรือร้นในการเรียน
- เพิ่มแรงจูงใจ โดยกระตุ้นให้เกิดความท้าทาย จินตนาการ ความรู้ อยากรู้อยากเห็น ตลอดจนความรู้สึกที่ได้ควบคุม
สรุปแล้วกระบวนการเรียนรู้เกิดขึ้นโดยมีสิ่งเร้ามากระตุ้น ไม่ว่าจะเป็นแรงจูงใจภายนอกหรือแรงจูงใจภายใน ต่อด้วยความอยากรู้อยากเห็นที่จะค้นคว้าหาข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนั้น ๆ เพื่อตอบสนองความต้องการของตัวเอง และเมื่อได้เรียนรู้ก็จะเกิดความเปลี่ยนแปลง แต่ต้องเป็นการเปลี่ยนแปลงแบบถาวร ไม่ใช่ชั่วคราว จึงจะถูกเรียกว่าการเรียนรู้อย่างแท้จริง
